توافق با عربستان در چشم انداز سیاسی، اقتصادی

به گزارش سلام اردبیل، محسن پناهیان، تحلیلگر سیاسی طی یادداشتی نوشت: ایران و عربستان دو کشور همسایه و نقش آفرین در منطقه غرب آسیا و دارای جایگاه استراتژیک در اقتصاد نفتی جهان هستند. نزدیکی و افزایش همکاری های دوجانبه این دولت ها بدون تردید می تواند از دو جنبه مهم سیاسی و اقتصادی مورد ارزیابی قرار گیرد.

در حوزه سیاسی توجه به روند فعالیت ها و اقدامات سالهای اخیر حاکمان عربستان در برخورد با کشورهای اسلامی، شیعه نشین و نیز نحوه ارتباط گیری با آمریکا و اسرائیل، نشانگر افزایش رو به رشد اختلافات ایدوئولوژی این کشور با آرمان ها و اهداف بین المللی و صلح طلبانه جمهوری اسلامی بود. از طرفی دیگر نیز عدم وجود پل ارتباطی مستقیم و مؤثر میان دو کشور موجب شده بود تا در برخی مسائل و مشکلات منطقه‌ای، دو کشور با چشم رقیب و حتی بعضا به عنوان تهدید به دیگری نگاه کنند.

لذا اکنون با این توافق و بهبود تناسبات سیاسی میان ایران و عربستان، زمینه برای آغاز دوره جدید همسایگی و روابط منطقه‌ای فراهم می شود. در حال حاضر می توان امیدوار بود که حاکمان سعودی از نگاه خیرخواهانه ایران آگاه شده و در روابط خود با کشورهایی همچون آمریکا و اسرائیل تجدید نظر کنند. چراکه اکنون حاکمان این کشور نیز متوجه نگاه استعمارگرایانه آمریکا به عربستان با مرور همان عبارت معروف رئیس جمهور پیشین آمریکا مبنی بر گاو شیرده بودن عربستان شده‌اند. همچنین آنها تا حدودی دریافته اند که پیگیری روابطشان با اسرائیل چیزی جز افزایش هزینه های نظامی و سیاسی سنگین (البته بلا استفاده در مواقع ضرور) عایدی دیگری برایشان نداشته است.

در حوزه اقتصادی نیز اگر به این توافق نگاه کنیم در همان ابتدا نقش آفرینی کشور چین به عنوان ابرقدرت حال حاضر اقتصادی جهان مورد توجه قرار می گیرد. چین طی چند ماه اخیر با هر دو کشور ایران و عربستان تفاهم نامه و قراردادهای مهم اقتصادی امضاء کرده و به عنوان شریک اقتصادی مهم برای هر دو کشور ظاهر شده است که این موضوع نیز خود دلیل دیگری بر همپوشانی منافع اقتصادی این کشورهاست.

همچنین این توافق برای ایران آن هم در زمانی که با برخی مشکلات ارزی روبرو بود، یک واکنش مثبت و اثرگذار بود از آن زاویه که اولاً در طول مذاکرات چند وقته برای این توافق، دولتمردان کشورمان مطابق منویات مقام معظم رهبری از پمپاژ رسانه ای مراحل گفتوگو و مذاکره خودداری کردند تا همچون تجربه تلخ گذشته، معیشت مردم را به مذاکره و نتایج آن گره نزنند تا پس از حصول نتیجه نهایی، خبر قطعی و خوب را رسانه ای کنند. ثانیاً اشاره به وجود بندهایی همچون ورود حجم قابل ملاحظه ای از ارزهایی مانند درهم عمارات به ایران پس از این توافق نیز یک شوک ارزی دیگر بود که می تواند به دولت و بانک مرکزی در کنترل و مدیریت بهتر بازار ارز به خصوص از جنبه روانی بازار کمک کند.

در حوزه اقتصادی این توافق، زاویه دیگری که وجود دارد، عضویت هر دو کشور در سازمان اوپک است که می تواند نویدبخش برخی توافقات نفتی ایران و عربستان برای کنترل و مدیریت بهتر قیمت بازار نفت و نیز مدیریت حجم تولید کشورها و همچنین بازگردانی بخشی از بازارهای فروش از دست رفته ایران در حوزه نفتی به این کشور باشد.